Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, Türk Borçlar Kanunu ile güçlü biçimde korunur. Belirli süreli kira sözleşmesinin süresi dolsa bile kiracı bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı şartlarla bir yıl uzamış sayılır. Bu nedenle tahliye ancak kanunda sayılan sebeplere dayanarak ve öngörülen süreler içinde istenebilir.
Tahliye taahhütnamesi
Kiracı, kiralananın teslim edilmesinden sonra belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenmiş ancak boşaltmamışsa, kiraya veren taahhüt edilen tarihten itibaren bir ay içinde icra takibi başlatabilir veya dava açabilir (TBK m. 352/1). Kira sözleşmesiyle aynı gün, teslimden önce imzalatılan taahhütnameler bu şartı karşılamaz.
Kiraya verenin veya yakınlarının ihtiyacı
Kiraya veren; kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi varsa sözleşmeyi dava yoluyla sona erdirebilir. Dava, belirli süreli sözleşmelerde sürenin bitiminden itibaren bir ay içinde açılmalıdır (TBK m. 350).
İhtiyaç sebebiyle tahliye ettirilen kiralanan, haklı bir sebep olmadıkça üç yıl geçmeden eski kiracıdan başkasına kiralanamaz (TBK m. 355).
Evi satın alan yeni malik
Kiralananı sonradan edinen yeni malik, kendisi veya yakınları için ihtiyaç varsa, edinme tarihinden itibaren bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek şartıyla, altı ay sonra açacağı davayla sözleşmeyi sona erdirebilir (TBK m. 351).
İki haklı ihtar ve on yıllık uzama süresi
Kiracı bir kira yılı içinde kira bedelini ödemediği için iki kez haklı olarak yazılı ihtarda bulunulmasına sebep olmuşsa, kiraya veren kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde dava açabilir (TBK m. 352/2).
On yıllık uzama süresi sonunda ise kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir (TBK m. 347).
Arabuluculuk şartı
Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Ancak icra yoluyla tahliye gibi bazı yollar bu şartın dışındadır; hangi yolun izleneceği sürelerle birlikte değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat değişebileceğinden güncel durumu kontrol etmeniz önerilir.
