İçeriğe geç

Kentsel dönüşümde kat maliklerinin hakları: salt çoğunluk, itiraz ve arsa payı

Gayrimenkul HukukuAv. Elanur Karapınar

Beylikdüzü ve Esenyurt gibi hızlı yapılaşmanın yaşandığı ilçelerde kentsel dönüşüm, pek çok apartman sakininin gündeminde. Dönüşüm süreci 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'a göre yürütülür ve kat maliklerinin bu süreçteki hakları ile sürelerini bilmesi önemlidir.

Riskli yapı tespiti ve itiraz

Süreç, binanın Bakanlıkça lisanslandırılmış kuruluşlarca riskli yapı olarak tespit edilmesiyle başlar. Tespit sonucu tapu kaydına işlenir ve maliklere bildirilir. Malikler, tespitin tebliğinden itibaren on beş gün içinde, yapının bulunduğu yerdeki müdürlüğe dilekçe vererek riskli yapı tespitine itiraz edebilir.

6306 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı, tebliğinden veya öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (6306 sayılı Kanun m. 6/9). Sürelerin kısa olması nedeniyle tebligatın tarihinin kayıt altına alınması gerekir.

Karar için gereken çoğunluk

9 Kasım 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7471 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önce, riskli yapının yerine yapılacak uygulamalara hisseleri oranında paydaşların en az üçte iki çoğunluğuyla karar veriliyordu. Değişiklikle bu oran, hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğuna indirildi.

Çoğunluk, kişi sayısına göre değil arsa payına göre hesaplanır. Örneğin arsa paylarının toplamı yarıyı aşan malikler, yeniden yapım, müteahhit seçimi ve paylaşım esasları konusunda karar alabilir.

Binanın yıkılmadan güçlendirilmesi ise farklı bir rejime tabidir; güçlendirme kararı Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasıyla alınır.

Karara katılmayan malikin durumu

Salt çoğunlukla alınan karar ve anlaşma şartları, karara katılmayan maliklere bildirilir. Bildirim tarihinden itibaren on beş gün içinde anlaşmaya katılmayan malikin arsa payı, kanunda öngörülen usulle rayiç değeri üzerinden diğer paydaşlara satılabilir; satılamaması hâlinde idare tarafından satın alınabilir.

Bu nedenle bildirim aldığınızda anlaşma metnini, kat planını, teslim sürelerini, kira yardımı ve masraf paylaşımına ilişkin hükümleri dikkatle incelemeniz; itirazınız varsa süreleri kaçırmamanız gerekir.

Kiracıların hakları

Riskli yapıda oturan kiracılar da tahliye sürecinden önce bilgilendirilir. Belirli şartları taşıyan kiracılar için kira yardımı imkânı bulunmaktadır. Binanın yıktırılması amacıyla tahliyesi gerektiğinde kira sözleşmesinin akıbetine ilişkin 6306 sayılı Kanun'daki özel hükümler uygulanır; kiracının yaptığı masraflar ve depozito gibi konular ayrıca değerlendirilmelidir.

Malikler hangi belgeleri saklamalı?

  • Riskli yapı tespit raporu ve tebligat belgeleri
  • Tapu kaydı ve arsa payı bilgisi
  • Salt çoğunluk karar tutanağı ve imza listesi
  • Müteahhitle yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve ekleri
  • Kira yardımına ilişkin başvuru ve yazışmalar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat değişebileceğinden güncel durumu kontrol etmeniz önerilir.